Yüce Allah ölçerken ve tartarken dürüst olunmasını emretmiş ve bu konuda çok sayıda ayet göndermiştir. Bu ayetlerden bir kaçı şöyledir:

“Yetimin malına, o ergenlik çağına erişinceye kadar o en güzel şeklin dışında yaklaşmayın. Ölçüyü ve tartıyı doğru olarak yapın. Hiçbir kişiye, gücünün kaldırabileceği dışında bir şey yüklemeyiz. Söylediğiniz zaman yakınınız dahi olsa- adil olun. Allah’ın ahdine vefa gösterin. İşte bunlarla size tavsiye etti; umulur ki öğüt alıp düşünürsünüz.” [1]

“Ölçtüğünüz zaman ölçüyü tam tutun ve dosdoğru bir tartıyla tartın; bunu yapmanız, daha hayırlıdır ve sonuç bakımından daha güzeldir.” [2]

“Ölçüyü tam tutun ve eksiltenlerden olmayın.” [3]

“Tartıyı adaletle tutup doğrultun ve tartıyı noksan yapmayın.” [4]

Yüce Allah ölçü ve tartı aletleriyle oynayarak bu sayede eksik tartmayı yasaklamıştır. Allah Teâlâ şöyle buyurur: “Eksik ölçüp tartanların vay haline, ki onlar, insanlardan ölçerek aldıklarında noksansız alırlar. Kendileri onlara ölçtüklerinde veya tarttıklarında eksiltirler. Yoksa onlar, o büyük günde, diriltileceklerini sanmıyorlar mı? İnsanların, alemlerin Rabbi için kalkacağı günde.” [5]

Hz Peygamber (s.a.v.)’in hadislerinde de eksik ölçüp tartmanın milletlerin başlarına musibet gelmesine neden olacağı beyan edilmiştir. Hz. Peygamber (s.a.v.) şöyle buyurdu: “Ey Muhacirler topluluğu! Allah’a sığınırım ama beş şey var ki, onlarla imtihan edilip kaybetmedikçe başınıza hiçbir şey gelmez. Bir kavmin içerisinde fuhuş yaygınlaştığında o kavmin içinde, daha öncekilerin başına gelmediği şekilde salgın hastalık ve açlık meydana gelir. Ölçü ve tartıyı eksik yapan topluma kıtlık isabet eder ve başlarına zalim yönetici musallat olur. Zekâtını vermeyen kavmin üzerine semadan yağmur inmez. Hatta hayvanlar olmasa tek bir damla dahi yağmur yağmaz. Allah’ın ve Rasûlü’nün ahdini (dinini) terk eden milletin üzerine kendilerinden olmayan düşmanlar musallat olup ellerindekini onlardan alırlar. Sosyal yaşamında Allah’ın indirdiği şeyi hakim kılmayan topluma, Allah sıkıntı ve kargaşayı musallat eder.” [6]

Gerçek Müslümanlar, tartı ve ölçüde eksik yapmaktan aşırı derecede sakınmaya çalışırlar. Çünkü o tevbe edilmesi zor olan bir günahtır. Nitekim taneler ve tohum sahipleri bilinemez ki onları toplayıp hakları iade edilsin. [7]

[1] En’am sûresi, 6/152.

[2] İsra sûresi, 17/35.

[3] Şuara sûresi, 26/181.

[4] Rahman sûresi, 55/9.

[5] Mutaffifin sûresi, 83/1-6.

[6] İbn Mace, Fiten, 22.

[7] İhya, Gazali, 2/79.