Charging with Ignorance
‘Techil’, bir kimseye cehalet (bilgisizlik) isnat etmek ve bu arada kendi üstünlüğünü ortaya koymak demektir.
Bunu kendisine alışkanlık edinen kimse üç kötü şeyi yapaktadır:
1. Cahillikle nitelediği kişiyi utandırması, mutsuzluğa sürüklemesi.
2. Kendi ilim ve faziletini beğenerek kendini beğenmişlik (ucb) yapması.
3. Kendi nefsine gurur getirmesi.
Olgun akıl ve ileri görüş sahibi kişi bunları kabul etmez, yani söylenilen söz yanlış olup gerçeğe aykırı bile olsa bunu söyleyeni reddetmeye, yalanlamaya ve bilmemezlikle itham etmeye kalkışmaz. Eğer o söz dünyada önemli görevler dışında sıradan işlerden ise, ‘sizin dediğiniz de doğru olabilir, fakat daha çok kabul gören görüş şudur’ diyerek tarif etmeli; eğer din ve ahiretle ilgili konulardan ise, ‘Bu konunun şöyle olması gerek, muhtemelen sizin hatırınızdan çımış olabilir’ diyerek karşısındakinin hatasını veya yanlışını yumuşaklıkla ve nezaketle düzeltmek gerekir. Doğru ve güzel olan bu yöntemdir. Böyle uygun ve güzel ifadelerle gerçeği ortaya koymak varken, kişiyi utandırmak ve üzmekte ne yarar vardır?
Başkalarını bilgisizlikle suçlamakla uğraşan kişinin karşısındakine sıkıntı vermek, onu utandırmak, kendini beğenmek ve gururlanmak gibi çirkinlikleri yapmış olasından başka bir de zararlı çıkacağı yani nice yararlı şeyleri öğrenmekten uzak kalacağı da bir gerçektir. Çünkü genel kültür sahibi olmak, herkesten dinlemek ve okumakla olur. Olgun ahlâk sahibi bir kişiye ‘Sen genç yaşında bu kadar ilim ve teknik bilgiyi nasıl elde ettin?’ diye sorduklarında şöyle cevap verdi: ‘Ben ilim ve teknikleri vakit kaybetmeksizin; okumak, gezmek; bilgin, cahil, büyük-küçük herkesin doğru veya yanlış söylediklerini dinleyip onları bir değerlendirmeye tabi tutup incelemekle kazandım.’
Karşısındakini küçük düşürmek ve utandırmak amacıyla hatasını bulmakta ve onu bilmezlikle itham etmekte acele eden ve bu huyuna devam eden kişinin çoğunlukla kendisi utanıp üzüldüğü sık görülen durumlardandır.